Tarnowskie Góry przygotowują się do 500-lecia miasta. Co tak właściwie będziemy świętować?

To będzie ważny rok dla Tarnowskich Gór. Samorząd przygotowuje się do dużych obchodów, bo też okazja jest ku temu stosowna. Miasto Gwarków świętuje jubileusz - 500 lat istnienia. Co takiego dokładnie wydarzyło się 5 wieków temu?

Zaczęło się od skarbów

Pochód gwarkowski co roku przypomina mieszkańcom korzenie całej historii tego miejsca. Choć inne postacie mogą zacierać się w pamięci, wszyscy doskonale kojarzą chłopa Rybkę i jego znalezisko w postaci kruszcu srebra. To nieco legendarne wydarzenie datuje się na ok. 1490 rok. Do 1526 brakuje jeszcze kilkudziesięciu lat. Co działo się w międzyczasie? Sytuacja trochę przypominała tę, którą znamy z filmów o XIX-wiecznym Dzikim Zachodzie. Dzisiejszy teren Tarnowskich Gór zaczął cieszyć się coraz większą popularnością wśród przybyszów z Polski, Niemiec czy Czech.

Legenda głosi, że pod koniec XV w. miejscowy chłop Rybka rozpoczął "gorączkę srebra", kiedy to wyorał bryłę rudy srebra. Zważywszy na bogate płytkie złoża galenowe w tym obszarze oraz biorąc pod uwagę to, że ruda ta była bogatsza w srebro bliżej powierzchni, wydaje się to prawdopodobne - tłumaczą urzędnicy miejscy.

By uporządkować prowadzoną przez mieszkańców działalność, a także zachęcić nowych osadników, wydano akt wolności górniczej - "Bergfreiheit". Nadali go ówcześni właściciele tej ziemi, a więc książę opolski Jan II Dobry oraz margrabia Jerzy Hohenzollern von Ansbach. Był to rok 1526. Uznaje się go za oficjalny początek Tarnowskich Gór. Jak podaje Urząd Miasta, prawdopodobnie w tym samym roku przyznano prawa miejskie. Skarby wydobywane spod ziemi pozwoliły na szybki i dynamiczny rozwój.

Szykuje się kolejny wpis UNESCO dla Tarnowskich Gór. Tym razem o tytuł walczą tradycje barbórkowe

Orzeł, skrzyło, pyrlik i młotek

Po dwóch latach doszło do kolejnego ważnego wydarzenia. Znów z udziałem wspomnianych ojców założycieli.

Margrabia Jerzy Hohenzollern-Ansbach oraz książę opolski Jan II wydali napisaną po polsku, czesku i niemiecku ustawę zwaną "Ordunkiem Gornym" - zawierającą 72 artykuły regulujące działalność górników i kopalń. Dokument ten ustanawiał m.in. władzę górniczą i miejską w Tarnowskich Górach - wyjaśnia Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Na swój herb mieszkańcy musieli czekać kolejny rok. Został nadany przez księcia Jana II. Był to pierwszy (ale niejedyny) symbol Tarnowskich Gór, nazywany piastowskim. Widniało w nim złote orle skrzydło z herbu górnośląskiego Piasta, a także narzędzia pracy górniczej - pyrlik i młotek.

SMZT

Po bezdzietnej śmierci Jana II dobra odziedziczył Jerzy Hohenzollern, a po nim z kolei jego syn Jerzy Fryderyk Hohenzollern. On również zapisał się całkiem błyszczącymi literami w historii Tarnowskich Gór.

W 1599 r. wystawił Przywilej Generalny, w którym ostatecznie potwierdził dawne i nadał nowe prawa "Wolnego Miasta Górniczego" Tarnowskim Górom. Okres jego rządów to czas największej świetności i bogactwa Tarnowskich Gór - stwierdzają urzędnicy miejscy.

To jeszcze nie wszystko. Wcześniej - w 1562 r. Jerzy Fryderyk nadał nowy herb. Oprócz istniejących już elementów pojawiło się w nim pół czarnego orła przypominającego o Hohenzollernach. Od tego czasu zaczęto także spośród bogatszych gwarków wybierać burmistrza i radnych.

SMZT

Żyglińskie Góry i miasteczkowi gwarkowie. Jak powstało Miasteczko Śląskie?

Powracają "Opowieści Kruszcowe"

Z okazji przypadającej właśnie okrągłej rocznicy odbędzie się wiele wydarzeń, akcji i inicjatyw. Warto wspomnieć na przykład o konkursie na logo jubileuszu. Wygrała go praca Kamili Miki. Autorka ujęła na jednej grafice bryłkę kruszcu, element podcieni przy Rynku, koło szybu kopalni oraz wodę nawiązującą do sztolni.

UM Tarnowskie Góry/Kamila Mika

Dużo wcześniej ruszył już także remont zabytkowego ratusza. Prace mają zakończyć się w tym roku, uświetniając jubileusz. Wykonawca ma odświeżyć wygląd XIX-wiecznego gmachu. Działania obejmują dach, fasadę, a także reprezentacyjną Salę Sesyjną, gdzie odbywają się m.in. spotkania Rady Miejskiej.

Inną inwestycją nawiązującą do 500-lecia ma być remont kamienicy Sedlaczka. Obecnie mieści się w niej restauracja i siedziba Muzeum w Tarnowskich Górach. Obiekt pamięta jeszcze XVI wiek. W 1786 roku Johann Sedlaczek założył tam swoją winiarnię. Zabytek czeka remont. W ramach prac przewidziano m.in.: odświeżenie i uzupełnienie tynków, montaż nowych parapetów i gzymsów, uszczelnienie i opaski wokół okien. Zmiany czekają też dekoracyjny portal na wejściem. W nawiązaniu do oryginalnego zdobienia obecną wersję ma zastąpić pruski orzeł oraz data 1786.

Z kolei Muzeum w Tarnowskich Górach zachęca do zapoznania się z zaprezentowaną niedawno książką "Opowieści Kruszcowe. O tym, co pięćset wiosen temu na Gorach Tarnowskich się zdarzyło". Autorem został dr Piotr Śmieja. Za ilustracje odpowiada Oskar Lubos, natomiast za skład - Dariusz Wydera.

Książka jest dedykowana młodszym czytelnikom (ale nie tylko!). Fikcyjni bohaterowie - poszukiwacze kruszcu - prowadzą Czytelników przez świat postaci historycznych, wydarzeń, miejsc i faktów związanych z powstaniem na Górnym Śląsku nowego ośrodka górniczego - Wolnego Miasta Tarnowskie Góry. "Gorączka srebra" tamtych czasów, tajemnicze skarby, problemy napotykane w kopalniach, stare dokumenty i siły natury łączą się z losami poszukiwaczy, gwarków, a nawet samych władców… - opisuje Muzeum w Tarnowskich Górach.
Tarnowskie gory kopalnia

Może Cię zainteresować:

Tarnowskie Góry: historia zaczęła się od kopalni

Autor: Urszula Ważna

01/02/2021

Tarnowskie góry barbórka

Może Cię zainteresować:

Barbórka pochodzi z... Tarnowskich Gór? Od Bractwa św. Barbary po wpis na Listę UNESCO

Autor: Urszula Ważna

04/12/2022

Subskrybuj tarnowskiegory.info

google news icon
Reklama